Aylar: Ağustos-Eylül
Melek: Hamaliel
Kabile: Gad
Sembol: Betulah
Uzuv: Sol el
Harf: Yud, Reş
Anahtar isim: ה-ה-ו-י
Duyu: Eylem
Sefira: Yesod
Elul, Akadca “hasat” anlamına gelir ve Aramicede “aramak” anlamındaki bir kelime ile ilişkilidir. Aynı zamanda Moşe’nin Sinai dağına yeniden çıktığı ve burada 40 gün boyunca kaldığı aydır. Dolayısıyla Elul ayı af ve merhamet ile yakından ilgilidir. Diğer yandan Elul kelimesinin gematriası 67 olup Binah sefirasına eşittir ve 67’nin redüksiyonu 13 olduğundan bu ay 13 Merhamet Niteliği’ni vurgular. Ayrıca Elul İbrani medeni takvimindeki son ay olup, Roş ha-Şana’yı yani yeni yılın başlangıcını işaret eder. Tüm bu manalar Elul’un bir bilgelik, sevgi, merhamet ve af ayı olduğunu işaret eder. Bu ayda ilahi sistemle uyumlu olmak için bizlere tüm geçmiş yılımızı tanrının merhamet ve adaletini düşünerek bir film şeridi gibi gözlememiz, kırıp üzdüklerimiz varsa onlardan af dilememiz önerilir. Elbette yalnız af dilemekle yetinmez, Bina sefirasının ifade ettiği gibi neyi neden yaptığımızı anlar ve bir daha olmaması için kendimizi gözlemlemeye başlarız, böylece doğru davranarak teşuva sürecimizi başlatmış oluruz.
Yahudi mistisizminde bu ay kişinin davranışlarının ardındaki motivasyonu ve düşünceleri analiz etmesi, ruhunun kuvvetini arttırır, istek ve arzularını tanrısal olandan yana çevirir. Hasidik aktarımlar bunu çok güzel bir benzetme ile açıklar, “kral sahada/kral meydanda” yani kral halkın arasında. Bu ayda bizler halkın arasına karışan kralı yani yaradanı “arama” yoluna gideriz, günlük yaşamımızda tanrının varlığını daha çok hisseder, af ve merhamet üzerine düşünür ve sonsuz yaşamı hatırlama çabamızı arttırırız ve bu çabalarımız daha kolay cevap bulur. Bu benzetmeyi direkt olarak almak mümkün elbette, bu ayda tarla ve arazilerde zaman geçirip maddi ve manevi bereketlendirme çalışmaları yapmak, buralarda inzivaya çekilmek, doğa ile iletişimde olmak da ruhumuzu besler.
Elul’un en bilinen açılımlarından biri Şlomo Ha-melekh’in (Kral Süleyman) Ezgiler Ezgisi’ndeki bir dizesinin akronimi olmasıdır:
אני לדודי ודודי לי
| | | |
א ל ו ל
Ani le-dodi ve-dodi li.
Ben sevdiğimin, sevdiğim benim.
“Ben sevdiğimin” ifadesi insanın ruh köküne, Rab’be dönüşe. vahdet-i vücuda, mistik birliğe özlemdir. “Sevdiğim benim” demek ise yaradanın af ve merhametine olan ihtiyacımızı vurgular. Bu dizenin belirttiği gibi bu ay tanrı ile bağımız çok kuvvetlidir. Elul ayında tanrı ve insan öyle yakındır ki bu aya yaradan ve insan arasındaki “balayı” denir.
Elul’un sembolü bakire genç kadındır. בתולה betulah kelimesi ile ifade edilir ve bu ifade Tora’da tek seferlik özel bir kadın için kullanılmıştır, Yitzhak ile evlenmeden önceki Rivkah. Yine Binah sefirası da anneliği ile ilgili olarak Rivkah ile eşdeğer tutulur. Kabalada onların evliliği ve aşkı bir dua ve tanrıya adanma gibi görülür. Yitzhak ve Rivkah’ın gematriaları toplamı תפילה, tefilah, dua kelimesinin gematriası ile aynıdır. Bu sevgi ve adanma yine “Ben sevdiğimin, sevdiğim benim ifadesini hatırlatır. Elul’un konsepti aşk, yakınlaşma ve sevgi ile de ilgilidir. Betulah, bakir toprak anlamında da kullanılır. Yeşaya 62:5 “Bir delikanlı bir kızla nasıl evlenirse, oğulların da seninle (İsrail toprakları) öyle evlenecek. Güvey gelinle nasıl sevinirse, tanrın da seninle öyle sevinecek.” der ve insanlığın toprak ana ile ilişkisini vurgular. Bu “kral meydanda” deyimi ile de örtüşür. Belirtmek gerekir ki İsrailoğulları ifadesi bazı ortak genetik özelliklere veya tarihsel ve kültürel ortak paydalar taşıyan kişilere işaret etmez, Rab’be inanan herkes ve tüm insanlık İsrailoğlu’dur.
Rabbinik bilgilere göre Elul 25 dünyanın yaratıldığı gündür ve dünya Bet harfi üzerine kuruludur. Tora’nın ilk cümlesi de Bet harfi ile başlar. Bet harfinin 3 yönü; yukarısı, aşağısı ve sağı kapalıdır sadece sol tarafı açıktır, İbranice sağdan sola okunduğundan bu, “yaratım ve sonrası ile ilgilen” demektir çünkü aslında iki tane dünya vardır, bu dünya ve Olam haBa; gelecek. Bet, bizim gelecek ile bağımızı kurar. Diğer yandan sürekli yaratımdan önce ne olduğunu anlamaya çalışmak her şeyi anlayamayabileceğimiz veya bazı bilgileri kaldıramayacağımız için bizi depresif yapabilir ancak Elul’de daha önce giremediğimiz kapılar bize açılır. Yukarıda olan ve aşağıda olan ile yaratımdan önce ne olduğu bize aşikar olur. Bet aynı zamanda ברכה, braha yani kutsamak kelimesinin de baş harfidir, yaratımın onunla başlamasının bir nedeni de budur.
Elul’un geçmişe bakmanın önünü açması aynı zamanda kendimizle ilgili değerlendirme yapabilmemiz içindir. Bu ayın sonunda Roş ha-Şana, yeni yıl geldiği için geçtiğimiz yılın muhakemesini yaparız. Tövbe ve pişmanlık da bir diğer konsept olduğundan tam da bu nedenle kalbini kırdığımız kişilerden özür diler, yeni yılda değiştirmeye çabalamak niyetiyle tekrar etmek istemediğimiz davranışlarımızla ilgili notlar alırız. Bu da aslında yine bizi geleceğimize, gelecekte olmak istediğimiz kişiye bağlar. Bu yüzdendir ki yine Bina sefirası ile, geleceğimizi anlamak ile ilgili bir teması vardır.
Elul’un eylem ile ilgili olması aslında sezgi ve bilgiye işaret eder. Kendimizi bilip iyiliğe adanarak ruhumuzu tamir edebiliriz. Elul, sevgi, yakınlaşma, tövbe, bağışlama ve merhamet ayıdır. Bu aydaki hareket noktamız ise bu ayın harfi olan Yud’un ifade ettiği umutla başlama umutla bitirme olmalıdır. Bu ayı günlük yaşamımızda da deneyimlemek için bozulan şeyleri atmadan önce tamir etmeyi denemeli, bozulan bir ilişkiyi bitirmeden önce düzeltmeyi denemeliyiz. Böylece bir şeye başlayıp tamir edebildiğimizi görecek ve ruhumuzu düzeltme konusunda daha umutlu olabileceğiz.