Heşvan, Elul ve Tişri’de kazandığımız değerleri günlük yaşamda da sürdürerek Elul ve Tişrinin hakkını verdiğimiz bir aydır. Heşvan bir sessizlik ayıdır ve bu ayda bizler toprağa ekilmiş bir tohum gibi sessizlikteyizdir ancak bu sessizliğin içinde güçlü bir büyüme potansiyeli, enerji ve güç vardır. Tohum metaforu aslında kişinin kendinden kendine yaptığı bir yolculuktur. Bu sebeple, bu ay yolculuk temalı filmlerden L. Frank Baum’un aynı adlı romanından uyarlanan 1939 tarihli film “Oz Büyücüsü”nü kabalistik açıdan deşifre etmek istedim. Öyleyse buyrun çocukluğumuzun o sarı taşlarla döşenmiş büyülü yoluna kırmızı pabuçlarımızla adım atalım…
Dorothy Kansas’ta akrabalarının yanında yaşayan, sıradan bir kızdır. Günlerden bir gün “maceraya çağrı” başlar: Miss Gulch isimli komşuları aileyi ziyaret edip yasal izni olduğunu söyleyerek Dorothy’nin köpeği Toto’yu evden uzaklaştıracağını söyler. Bunun üzerine Dorothy, Toto ile birlikte evden kaçar ancak yolda karşılaştığı sihirbazın sihirli küresine bakarak anlattıklarından sonra eve dönme kararı alır. Eve döndüğünde ise hepimizin malumu olan fırtınalı yolculuğuna başlar. Dorothy’nin fırtına yüzünden yaptığı yolculuk farkındalığa açılan kapıdır. Bizler biliyoruz ki bazen zorluklar olmadan tekamül etme fırsatı da olmaz.
Rabbinik aktarımlar bize insanda bulunan iki eğilimi öğretir; yetzer hara ve yetzer hatov yani iyilik eğilimi ve kötülük eğilimi. Kahramanımız Dorothy yolculuğunun başında Kuzey’in iyi cadısı ile sonunda ise Batı’nın kötü cadısı ile karşılaşacaktır. Aslında bu iki cadı Doroty’nin kendi içindeki yetzer hara ve yetzer hatov eğilimleridir.
Dorothy’nin film boyunca takip edeceği sarı tuğlalı yol. hayat ağacındaki 22 yoldur. Sarı tuğlalı yolda yaptığı yolculuk ise üst alemlere yapılan yolculuktur.
Dorothy’nin yol arkadaşlarına gelince, bunlar Korkuluk. Teneke Adam ve Aslan’dır. Korkuluk bir beyin. Teneke Adam bir kalp Aslan ise cesaret (karaciğer) istemektedir, karaciğer çok eski dönemlerden itibaren cesaretle ilişkilendirilmiştir.
Bu üçlüyü kabalistik açıdan anlamak için İbranice’deki meleh/kral kelimesine başvurmalıyız. Meleh מלך şeklinde yazılır. Baştaki Mem harfi İbranice’deki beyin/moah kelimesinin, Lamed harfi lev/kalp kelimesinin, Kaf harfi ise kaved/karaciğer kelimesinin baş harfidir. Bu kelime bize şunu anlatır; beyin kalbi yönetirse ikisi birlikte karaciğeri yönetirler. İnsan ancak ruhundaki materyalistik parçaya dair içgüdülerini düşünceleri aracılığıyla bertaraf ederse bir kral gibi olabilir yani tekamül edebilir. Dorothy yanına bu üç şeyi kendi tekamülü için almıştır.
Bir de köpeği Toto vardır Dorothy’nin yanında. Köpek sembolü, örneğin Anubis gibi, eski dönemlerden beri rehberlikle bağdaştırılmıştır. Buradan anlıyoruz ki Toto Dorothy’nin içsel rehberidir. O, Dorothy’nin içgüdüleri ve iç sesidir.
Burada tarottaki Joker kartı ile de paralellik yakalamak mümkündür. RWS ve bazı öncülü destelerde de Joker kartının üzerindeki figürün yanında bir köpek vardır. Köpek yani içgüdüler figüre rehberlik etmekte, onu gittiği yol hakkında uyarmaktadır.
Köpek bazen kabalada da rehber olarak geçer. İbranicede köpek kelimesi kelev olarak yazılır. Kelimeyi çözümlersek ke ifadesi “gibi” anlamına gelmekte olup lev ise daha önce gördüğümüz gibi kalp anlamına gelmektedir. Yani köpek için “kalp gibi” ifadesi kullanılmaktadır.
Dorothy’nin yolunun sonunda büyücünün maskesinin düşmesi ile hayalkırıklığı yaşarız. Büyücü ile temsil edilen, yaradana ulaşmak için örnek aldığımız manevi liderlerdir. Büyücünün aslında bir insan olduğunu anlayan Dorothy bize, maneviyatımıza eşlik eden liderlerin de birer insan olduklarını, hata yapabileceklerini hatırlatarak bizleri biat, bağnazlık ve bencilliğe karşı uyarıyor.
Oz Büyücüsü’nün bu türden bir okumasını yapmak aslında hiç de suni olmaz çünkü kitabın yazarı Baum, Teozofi Cemiyeti üyesi ve Madame Blavatsky’nin öğrencisidir. Aslında tüm hikayede Baum bize ruhun aydınlanmasını anlatmaktadır. Filmin uyarlandığı aynı adlı kitapta aslın) da Dorothy’nin pabuçları gridir. Gri ile anlatılmak istenen ruh ve bedeni birbirine bağlayan gümüş kordondur. Şimdi tüm bu bilgilerle filmi bir kez daha izlemeye ne dersiniz?